In de huidige tijd is inzicht in data essentieel voor bedrijven om de beste beslissingen te nemen. De hoeveelheid informatie die op elk moment beschikbaar is, kan echter overweldigend zijn, zelfs voor doorgewinterde data-experts.

De vraag is dus: wat is er essentieel om datagestuurde beslissingen te kunnen nemen? Het antwoord is: de belangrijkste data vinden en deze op een begrijpelijke manier presenteren. Dit kan variëren, afhankelijk van wie de data bekijkt. Als je een expert bent in een bepaalde branche, vind je complexe data wellicht makkelijker te begrijpen. Als je data presenteert aan minder ervaren belanghebbenden binnen je bedrijf, moet je ze mogelijk simpeler maken voordat je ze met anderen deelt.

Een van de eenvoudigste manieren om data begrijpelijk te maken, voor zowel technische als niet-technische gebruikers, is een dashboard dat al je datavisualisaties overzichtelijk op één plek weergeeft.

In dit artikel bespreken we het volgende:

  • Definitie van een dashboard
  • Werken met dashboards
  • Gebruiksscenario's
  • Belang
  • Een dashboard maken
  • Typen dashboards
  • Best practices
  • Voordelen

Definitie van een dashboard

Een dashboard is een manier om diverse typen visuele data weer te geven op één plek. Een dashboard is doorgaans bedoeld om verschillende, maar samenhangende informatie weer te geven op een manier die gemakkelijk te begrijpen is. En vaak omvat dit zaken zoals key performance indicators (KPI's) of andere belangrijke metrische bedrijfsgegevens die belanghebbenden in één oogopslag moeten kunnen zien en begrijpen.

Dashboards zijn nuttig in diverse branches en sectoren omdat ze zeer flexibel aanpasbaar zijn. Ze kunnen allerlei data bevatten met verschillende datumbereiken om je te helpen begrijpen: wat er is gebeurd, waarom iets is gebeurd, wat er mogelijk kan gebeuren en welke actie je moet ondernemen. En omdat dashboards gebruikmaken van visualisaties zoals tabellen, grafieken en diagrammen, kunnen anderen die minder direct bekend zijn met de data, snel en gemakkelijk begrijpen wat het verhaal erachter is en welke inzichten ze opleveren.

Datadashboards versus rapporten

Zowel dashboards als rapporten worden vaak gebruikt om data te verzamelen en analyseren. Maar wat is het verschil?

Over het algemeen hebben rapporten een meer beperkte focus. Ze hebben als doel een diepgaand inzicht in een dataset te bieden en richten zich doorgaans op één enkel item of gebeurtenis.

Dashboards geven daarentegen meestal een algemeen overzicht van grote hoeveelheden data en zijn bedoeld om één specifieke vraag te beantwoorden. Die vraag kan breed zijn, bijvoorbeeld: "Hoe presteerde onze website vorige maand?" Of specifieker, zoals: "Hoeveel exemplaren hebben we verkocht?" Of misschien iets dat wat lastiger te meten is zonder specialistische kennis, zoals: "Is onze algemene efficiëntie beter aan het worden?"

Datadashboards versus datavisualisaties

Twee veelgebruikte termen in de wereld van analyses en rapportage zijn 'datadashboard' en 'datavisualisatie'. Wat is het verschil?

Datavisualisatie is een manier om data visueel weer te geven, zodat ze gemakkelijker te begrijpen en te analyseren zijn.

Datadashboards zijn een samenvatting van verschillende, maar verwante datasets, gepresenteerd op een manier waardoor de gerelateerde informatie gemakkelijker wordt begrepen. Dashboards zijn een vorm van datavisualisatie en maken vaak gebruik van gangbare visualisatietools zoals grafieken,diagrammen en tabellen.

Werken met dashboards

Dashboards verzamelen data uit verschillende bronnen en voegen deze samen, zodat ook niet-technische mensen de data gemakkelijker kunnen lezen en interpreteren. Iedereen die het dashboard gebruikt, kan dankzij interactieve elementen bepaalde punten beter begrijpen, interessegebieden verkennen en meer vragen stellen om tot belangrijke inzichten te komen of cruciale beslissingen te nemen.

Gebruiksscenario's van dashboards

Het voornaamste doel van een dashboard is om een uitgebreid overzicht van data uit verschillende bronnen te bieden. Dashboards zijn handig om relevante data op belangrijke gebieden te monitoren, meten en analyseren. Ze verzamelen ruwe data uit diverse bronnen en presenteren deze op een overzichtelijke manier die perfect is afgestemd op de behoeften van de kijker; ongeacht of je een bedrijfsleider, businessanalist, verkoper, marketeer of iets anders bent.

Je kunt dashboards gebruiken om dingen te meten zoals:

  • Metrische data van klanten
  • Financiële informatie
  • VerkoopInformatie
  • Webanalyses
  • Productie-informatie
  • Human Resources
  • Marketingprestaties
  • Logistieke informatie

Dashboards zijn handige en veel veelzijdige tools om data samen te voegen en te visualiseren. Ze worden daarom gebruikt door professionals om complexe data te analyseren of door vakdeskundigen om data bij te houden of te presenteren aan een breder publiek. Gebruik ze in je presentaties aan directieleden of andere belangrijke belanghebbenden om ze te helpen inzicht te krijgen in uitdagingen, kansen, groeimogelijkheden en de noodzaak tot veranderingen.

Het belang van dashboards

Dashboards zijn belangrijk omdat ze een platform bieden waarmee mensen betere, beter onderbouwde en datagestuurde beslissingen kunnen nemen. Dashboards zijn dynamisch en interactief en geven data in bijna real time weer, zodat je een nauwkeuriger en actueler beeld krijgt van wat er in de wereld om je heen gebeurt en je adequaat kunt inspelen op snelle en soms moeilijke veranderingen.

Een datadashboard maken

Er zijn veel verschillende oplossingen die je kunnen helpen om dashboards te maken, zoals Tableau, Excel of Google Sheets. Maar hier beschrijven we de belangrijkste basisstappen om een dashboard te maken:

  1. Definieer je doelgroep en doelstellingen: Vraag jezelf af voor wie je dit dashboard maakt en waar je ze inzicht in wilt geven. Als je dat weet, kun je hun vragen gemakkelijker beantwoorden met behulp van geselecteerde visualisaties en data.
  2. Kies je data: De meeste bedrijven hebben een overvloed aan data uit verschillende bronnen. Selecteer alleen wat relevant is voor je doelgroep en je doelstellingen en voorkom dat je doelgroep een overdaad aan informatie ontvangt.
  3. Controleer je data zorgvuldig: Controleer altijd of je data schoon en correct zijn voordat je een dashboard maakt. Je wilt natuurlijk niet na een paar maanden ontdekken dat je data al die tijd onjuist waren.
  4. Kies je visualisaties: Er zijn veel verschillende typen visualisaties die je kunt gebruiken, zoals diagrammen, grafieken, kaarten, enzovoort. Kies de opties die het beste bij je data passen. Staafdiagrammen en cirkeldiagrammen kunnen bijvoorbeeld snel onoverzichtelijk worden als ze te veel informatie bevatten.
  5. Gebruik een sjabloon: Gebruik een sjabloon of intuïtieve software om tijd te besparen en ergernissen te voorkomen wanneer je voor het eerst een dashboard maakt. Kies zorgvuldig de beste optie voor je project en probeer niet om een sjabloon toe te passen die niet werkt voor jouw data.
  6. Houd het eenvoudig: Gebruik vergelijkbare kleuren en stijlen, zodat je dashboard niet rommelig en onoverzichtelijk wordt.
  7. Itereer en verbeter: Zodra je dashboard naar wens is, vraag je om feedback aan een of meer specifieke personen uit je kerndoelgroep. Ga na of het voor hen logisch is en of het hun vragen beantwoordt. Gebruik die feedback om verbeteringen aan te brengen voor een betere acceptatie en meer begrip.

Typen dashboards

Dashboards zijn aanpasbaar, dus het is lastig om ze onder te verdelen in afzonderlijke typen, maar we kunnen wel enkele hoofdcategorieën onderscheiden, waaronder:

Zakelijke dashboards

Bedrijven kunnen geen weloverwogen beslissingen nemen zonder data, dus zakelijke dashboards komen goed van pas. Ze kunnen allerlei soorten data bevatten van bedrijfsonderdelen zoals sales, finance, management, marketing en human resources. Ze zijn ontworpen om managers en directeuren de data te verschaffen die nodig zijn om strategische plannen te maken en ideeën te verfijnen.

Managementdashboards

Een managementdashboard is een specifiek type zakelijk dashboard dat bedoeld is om cruciale metrische data voor het managementteam te visualiseren. De data zijn doorgaans op hoog niveau, maar bieden leiders inzicht in cruciale bedrijfsactiviteiten en -prestaties, zodat ze beter onderbouwde beslissingen kunnen nemen, effectiever kunnen plannen en de effectiviteit kunnen beoordelen.

KPI-dashboards

Een van de belangrijkste dashboards is wellicht het Key Performance Indicator-dashboard, of KPI-dashboard, dat kan worden gebruikt door vakdeskundigen, leidinggevenden of ieder ander. Ze tonen in één oogopslag de prestaties van belangrijke datapunten, waardoor de voortgang ten opzichte van belangrijke doelstellingen zichtbaar wordt. Het belangrijkste onderdeel van een KPI-dashboard is dat je moet weten wat je KPI's zijn en wat de beste manier is om ze te meten.

Projectdashboards

Wanneer je een groot project uitvoert en/of beheert, is dit dashboard een handig hulpmiddel om de voortgang te volgen en deze te delen met je team en andere belangrijke belanghebbenden. Het biedt een compleet overzicht van de projectstatus, inzichten en belangrijkste data.

Prestatiedashboards

Het veelzijdige prestatiedashboard kan alles bijhouden: van de algemene bedrijfsprestaties tot de prestaties van afzonderlijke campagnes. Het is nuttig voor marketing, finance, reclame, human resources en andere bedrijfsonderdelen.

Websitedashboards

Als je websiteprestaties bijhoudt, is het handig om een websitedashboard te maken. Het verzamelt data zoals het totale verkeer, het totale aantal gebruikers, actieve gebruikers, e-commerce-activiteit, verkopen en omzet. Dit dashboard biedt een geïntegreerd en overzichtelijk beeld van je metrische data, ongeacht of je organisatie een eenvoudige of complexere website beheert.

Activiteitendashboards

Dit is een veelvoorkomend type zakelijk dashboard. In tegenstelling tot de eerder genoemde dashboards op hoog niveau, zijn deze dashboards er volledig op gericht je te helpen bij de dagelijkse bedrijfsvoering en gebruikers een compleet overzicht te geven van de dagelijkse activiteiten.

Branchedashboards

Dashboards zijn veelzijdig en aanpasbaar aan de behoeften van de gebruiker en het bedrijf en worden daarom veel gebruikt in diverse branches. Branches die sterk afhankelijk zijn van data-analyse voor hun besluitvorming (bijvoorbeeld gezondheidszorg, sales en marketing), gebruiken deze tools ter ondersteuning van hun processen voor besluitvorming en probleemoplossing.

Hieronder noemen we enkele veelgebruikte branchedashboards:

Gezondheidszorgdashboards

De gezondheidszorg verwerkt grote hoeveelheden cruciale data: zoals cijfers van opname en ontslag in ziekenhuizen, kosten, personeelsbezetting, verzekeringsclaims, aanwezigheid bij afspraken, no-showpercentages en nog veel meer. Dankzij gezondheidszorgdashboards blijft die informatie toegankelijk, begrijpelijk en veilig, zodat artsen, administratief medewerkers en ander zorgpersoneel zich kunnen richten op verbetering van de patiëntenzorg.

Marketingdashboards:

Marketeers op alle niveaus hebben te maken met een overvloed aan data vanwege de complexe aard van online tracking en analytics. Daarom maken ze gebruik van dashboards om analyses te stroomlijnen en belangrijke inzichten te ontdekken die helpen om campagnes of prestaties te verbeteren. Deze dashboards bevatten data zoals rendement op investering (ROI), klantverloop, klantbehoud, aantal leads, kosten per lead, omzet, behaalde doelen en meer.

Retaildashboards

Zowel webshops als fysieke winkels hebben te maken met complexe data over voorraad en winst, en daarom maken veel managers en eigenaren gebruik van retaildashboards. Ze bevatten doorgaans data zoals verkoopcijfers, nettowinst, voorraad, bezoekersaantallen, personeelsverloop en prestaties, om retailers te helpen inzicht te krijgen in aspecten zoals prestaties, klantbetrokkenheid en betere service.

Salesdashboards

Het verkoopproces is complex, met veel stappen en betrokken personen. Een salesdashboard kan variëren afhankelijk van het proces en de belangrijkste KPI's, maar omvat vaak data zoals het aantal leads, open cases, kansen, contacten, afgesloten deals, gemiste kansen en omzet. Deze data geven salesmedewerkers inzicht of ze hun doelstellingen halen, overtreffen of juist missen

Best practices voor dashboards

Best practices voor het maken en gebruiken van dashboards verschillen per bedrijf (en per persoon). Houd je focus op het doel dat je met het dashboard wilt bereiken en door wie het zal worden bekeken. Denk daarnaast aan het volgende wanneer je een dashboard wilt maken dat goed werkt:

  1. KPIs: Overweldig je publiek niet met te veel data. Selecteer alleen de meest relevante data en presenteer ze op een logische manier.
  2. Elementen: Kies voor alle data-elementen de juiste grafieken, diagrammen en tabellen. De beste visuele weergave bevordert het begrip.
  3. Ontwerp: Controleer of je dashboard in één oogopslag gemakkelijk te begrijpen is doordat de data logisch zijn ingedeeld met een consistent kleurenschema.
  4. Labels: Pas duidelijke en bondige labels toe bij elk informatie-element.
  5. Interactiviteit: Gebruik interactieve elementen waar nodig. Hierdoor kunnen mensen inzoomen op de details van de data of de variabelen bekijken.

Voordelen van dashboards

Het gebruik van dashboards biedt vele voordelen voor de visualisatie en het begrip van data. Ten eerste krijg je een duidelijk overzicht van belangrijke data-indicatoren die relevant zijn voor je organisatie. Andere belangrijke voordelen zijn onder meer:

  • Duidelijkheid van de data
  • Realtime analyse
  • Nauwkeurigere prognoses
  • Intuïtievere presentaties
  • Verbeterde toegankelijkheid en transparantie
  • Betere besluitvorming en probleemoplossing